Kultura   »   Film   »   Lolita - najbardziej kontrowersyjna dwunastolatka

Film

rss

Lolita - najbardziej kontrowersyjna dwunastolatka

2011.07.17//  D. Jędrzejewska
Z „Lolitą” Vladimira Nabokova filmowcy mierzyli się dwa razy. Za każdym razem nie obyło się bez kontrowersji. Nic dziwnego – powieść wielkiego pisarza nie należy do „grzecznych”, a od momentu publikacji (1955) wzbudzała skrajnie różne emocje. Sam Nabokov, nie chcąc stracić stanowiska wykładowcy akademickiego, początkowo wydał ją pod pseudonimem. Wtedy to recenzenci pomijali jego dzieło, a późniejsze opinie bywały skrajnie różne – od zachwytów i wskazania na arcydzieło, po określania typu „niepohamowana pornografia”.
Lolita ? najbardziej kontrowersyjna dwunastolatka
Lolita ? najbardziej kontrowersyjna dwunastolatka

Treść do dnia dzisiejszego wydaje się bardzo odważna. „Lolita” to historia dojrzałego mężczyzny ogarniętego niepohamowanym, seksualnym popędem do swojej dwunastoletniej pasierbicy. Mimo kunsztu języka autora, nienagannej konstrukcji i wielu walorów, „Lolitę” uporczywie sprowadzano do parteru jako dzieło pedofilskie. Jej ekranizacji natomiast nie ominęła nieustępliwa, stojąca na straży molarności cenzura.
Lolita ? najbardziej kontrowersyjna dwunastolatka
Lolita ? najbardziej kontrowersyjna dwunastolatka
Lolita ? najbardziej kontrowersyjna dwunastolatka

Jako pierwszy opowieść o „nimfetce” Dolores zaadaptował znany z odważnego kina Stanley Kubrick. Był to jego szósty film. W tworzeniu scenariusza pomógł mu sam Nabokov. Ostatnią produkcją, jaką nakręcił przed „Lolitą”, był „Sparcatus”. Dzieło nagrodzone czterema Oskarami, zanim pojawiło się w kinach, również musiało zmierzyć się z cenzurą. Usunięto z niego sceny, w których pojawiały się aluzje dotyczące homoseksualizmu Krassusa, partie wyjątkowo krwawe i brutalne oraz moment, w którym Spartakus skręca się z bólu na krzyżu, a Warynia prosi o mającą mu ulżyć w bólu śmierć. Trwające ponad pół godziny sceny przywrócono dopiero w roku 1991.
Lolita ? najbardziej kontrowersyjna dwunastolatka
Lolita ? najbardziej kontrowersyjna dwunastolatka
Lolita ? najbardziej kontrowersyjna dwunastolatka

Pierwszą zmianą w „Lolicie”, zainicjowaną przez samego reżysera chcącego uprzedzić cenzorów, był wiek głównej bohaterki. Z dwunastolatki stała się czternastolatką. Mimo to bez kręcenia nosem się nie obeszło. „Lolita” jeszcze przed powstaniem otrzymała od Legion of Decency kategorię „C” – oznaczającą film potępiony. Producenci chcieli jednak uniknąć potępienia filmu przez katolickie środowiska – oznaczało by ono mniejszy zysk czerpany ze sprzedaży biletów. Wszak katolicy to duża grupa odbiorców.
Kubrick starał się więc „hamować” podczas swojej pracy i łagodził w filmie pewne wątki. Zmienił scenę uwodzenia i zabójstwa Clare’a Quity’ego. Tematyki jednak nie dało się zmienić – film musiał być kontrowersyjny. Mimo tego szczęście mu dopisało. W tym samym czasie, co reżyser kręcił „Lolitę”, złagodzono paragraf w Kodeksie Haysa (kodeks zajmujący się dopuszczalnością scen w filmach), dotyczący homoseksualizmu i pedofilii. „Lolita” weszła do kin jako produkcja dozwolona dla widzów od lat 18 –nie doszło jednak do większych cięć. Po latach Kubrick podkreślał, że jedynym elementem, który zmieniłby w swoim filmie to natężenie elementu erotycznego. Chciałby, by było go więcej.
Druga wersja „Lolity” pojawiła się w roku 1997. Reżyserem był Adrian Lyne – znany z „9 i pół tygodnia” oraz „Fatalnego zauroczenia”. Mogłoby się wydawać, że od momentu jej debiutu na ekranach, a także na kartach literatury, wiele się zmieniło. Przepisy i cenzura stały się znacznie łaskawsze, a i publikę o wiele trudniej było zgorszyć. Tymczasem wersja z lat 90. wzbudziła wiele więcej wątpliwości wśród władz wytwórni i została w dużej mierze negatywnie przyjęta przez widzów. Miały tu wpływ dwie nieprzychylne okoliczności: mniej więcej w czasie ukończenia produkcji filmu Kongres uchwalił Ustawę o zapobieganiu pornografii dziecięcej, a media huczały o morderstwie sześcioletniej laureatki konkursu piękności JonBenet Ramsey.
Lolita ? najbardziej kontrowersyjna dwunastolatka
Lolita ? najbardziej kontrowersyjna dwunastolatka
Lolita ? najbardziej kontrowersyjna dwunastolatka

Stany Zjednoczone były też o wiele bardziej wyczulone na delikatną sprawę pedofilii, niż lata temu – kiedy w ogóle mówiono o niej mało. Lyne był ostrożny przy kręceniu filmu, „Lolita” w jego wersji historia jest subtelniejsza i mniej odważna, niż ta, nakręcona przez Kubicka. Mimo to odrzucono ją kolejno w: Warner Bros, Sony Pictures, Paramount Pictures, Fox i w Universalu. Film wyświetlono więc w Europie. Wśród niewzruszonych widzów europejskich, „Lolita” nie zrobiła wielkiego wrażenia, ani nie wzbudziła kontrowersji. W Stanach trafiła do kin dopiero po dwóch latach odrzucenia. Główną rolę zagrał Jeremy Irons.
Nowy film z video.banzaj.pl więcej »
Artemis Fowl - klip z planu



Wpisz kod


Aby komentować pod stałym nickiem - lub zarejestruj.
Komentarze do:
Lolita - najbardziej kontrowersyjna dwunastolatka

Newsletter

Newsletter

W dziale Lifestyle

  • Święta to czas prezentów. Jeśli mamy w domu fana sportu, nie tylko piłki, to warto pomyśleć o...

W dziale Sport

W dziale Gry

W dziale Motoryzacja

W dziale Biznes, Finanse, Prawo

W dziale High-Tech

W dziale Extreme



Do góry  //  Kultura   »   Film   »   Lolita - najbardziej kontrowersyjna dwunastolatka